เปิดแอร์ที่ 25 องศา ใช้ถุงผ้า ลดโลกร้อนจริงหรือ?
บทความ “ในโลกใบนี้ที่เราฉลาดขึ้น”

นอกจากสิ่งฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือยที่จะกลายเป็นขยะทางอารยธรรมในชั่วไม่นาน และเทคโนโลยีสูงล้ำ สลับซับซ้อนเสียจนมีคนนับหัวได้จากทั้งโลกพอจะเข้าใจมัน หรือหาประโยชน์จากมันได้แล้ว, ผมก็ต้องการจะได้เห็นหลักฐานว่า – ย่างก้าวของมนุษย์เราที่ดำเนินมาจนถึงวาระนี้ ยุคสมัยที่ใกล้ขีดสุดแห่งการสื่อสาร และความรอบรู้ทั้งมวล พาให้เราเฉลียวฉลาดขึ้น ใช้สติปัญญามากขึ้น จนการเข้าถึงความจริงแท้มากกว่ามนุษย์ในยุคโบราณที่อยู่กับความไม่รู้อันน่าหวาดหวั่น ทรงเจ้าเข้าผีปลกๆ เมื่อต้องเผชิญกับความพิโรธของธรรมชาติ

แต่ดูเหมือนผมหาหลักฐานที่ว่าไม่พบ

เรื่องราวที่เกิดขึ้น และดำเนินไป ล้วนส่อแสดงให้เห็นว่า การเข้าถึงข่าวสารได้ง่าย และรวดเร็ว ไม่ได้ไปในทางเดียวกันกับการพัฒนาระดับสติปัญญา อย่างน้อยชีวิตที่เห็นและเป็นอยู่ทุกวัน ก็สะท้อนให้เห็นว่า เราเหลือแต่ผู้คนที่พร้อมจะเชื่องมงายมากกว่าหยุดคิดไตร่ตรอง

แม้กระทั่งเรื่องราวอันเป็นเหตุเป็นผลในตัวมันเองน้อยที่สุดที่ถูกส่งมาจากคนแปลกหน้า มิพักต้องไปพูดถึงเรื่องคลื่นพายุยกตัวหรือน้ำท่วมกรุงเทพฯ ครั้งใหญ่

เราถูกแวดล้อมด้วยข้อมูลทางวิชาการ การศึกษาค้นคว้า แต่ปัญหาสำคัญก็คือ เราสูญเสียศักยภาพที่จะแยกแยะว่า อะไรเป็นจริง อะไรเป็นเท็จ เพราะมัวแต่ใส่ใจว่า อะไรจะก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงกับชีวิตในทางลบ ทั้งๆ ที่ชีวิตที่ดำเนินอยู่ก็เป็นเพียงความซ้ำซากปรนเปรอความไร้แก่นสารด้วยวัตถุ พร้อมที่จะหวาดผวา ตื่นกลัวเสียยิ่งกว่าเก้ง กวาง ในทุ่งที่เห็นเงาวูบไหวของใบไม้

เราถูกทำให้เชื่อง และเชื่ออย่างสุดจิตสุดใจได้แม้กระทั่งว่า การเปิดแอร์ที่ 25 องศา จะช่วยลดปัญหาโลกร้อน หรือเลิกใช้ถุงพลาสติกแล้วหันมาใช้ถุงผ้าก็เช่นกัน การปิดไฟอีกสักดวงหนึ่งนั่นก็ด้วย

หรืออย่างน้อยก็พูดได้ว่า ดีกว่าไม่ทำอะไรเลย โดยไม่ได้คิดต่อจริงๆ จังๆ ว่าดีกว่าจริงหรือ

ข้อมูลที่เข้าถึงได้ง่ายมากๆ เกี่ยวกับภาวะโลกร้อนในหนังสือบางเล่ม หรือใช้เวลาสองสามวินาทีเสิร์ช เอนจิน หลักเคาะเอ็นเทอร์ เมื่อพิมพ์คีย์เวิร์ด จะบอกเราชัด ถ้าไม่มัวแต่สอดส่ายหาแต่คลิปโป๊ว่า ภาวะที่เรากำลังเผชิญนี้ คือที่สุดแห่งความแปรปรวนของลมฟ้าอากาศ และแม้เราจะหยุดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์อย่างสิ้นเชิงนับแต่วินาทีนี้ มนุษย์ก็ยังต้องรับผลต่อไปอีกอย่างน้อยสองร้อยปี จนกว่าคาร์บอนไดออกไซด์จะสูญสลายไปตามวัฏจักรของมันเอง

ฉะนั้นมนุษย์จึงลดโลกร้อนไม่ได้ แต่โลกจะลดเองเมื่อถึงเวลา

สภาพการณ์ที่กำลังเผชิญ คือความเลวร้ายอย่างที่สุดของสภาพแวดล้อม ผลจากมนุษย์ก่อขึ้นเอง ไม่มีสิ่งมีชีวิตอื่นมาร่วมก่อบาปนี้ด้วย แต่แทนที่จะครุ่นคิดอย่างเคร่งเครียด เรากลับงมงายคว้าขวดยาแดงไปหยอดแผลถูกยิงด้วยปืนลูกซองเก้าเม็ดที่อก แล้วหวังว่ามันจะหาย แทนที่จะรีบหามร่างกะรุ่งกะริ่งไปให้หมอห้องฉุกเฉินแคะลูกตะกั่วออกเสียโดยเร็ว

ความจริงง่ายๆ ที่ไม่มีใครคิดจะถามก็คือ โรงงานแอร์โรงไหนบ้างที่ตั้งเป้าขายแอร์ปีหน้าต่ำกว่าปีนี้ เพราะไม่อยากเพิ่มปัญหาโลกร้อน หรือถ้าเลือกได้ ประเทศไหนอยากกำหนดให้ GDP ปีนี้ต่ำกว่าปีก่อน ทำไมต้องมีแผนเพิ่มกำลังการผลิตไฟฟ้าให้มากขึ้น ทั้งๆ ที่เราประหยัดด้วยการดับไฟ ลดองศาแอร์กันแล้ว ทั้งหมดก็ชี้ไปในทางเดียวกันว่า เราไม่มีทางลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์สู่บรรยากาศได้ แม้ว่าจะเปิดแอร์ 30 องศา หรือทุบมันทิ้งไปเลย

แต่ผลอีกด้านของการรณรงค์เปิดแอร์ 25 องศา ที่รัฐเองก็หันมาฮั้วกับคนขายแอร์อย่างตั้งใจก็คือ ฟอกบาปให้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมากที่สุดชนิดหนึ่ง ทำให้บริษัทแอร์ขายแอร์ได้ง่ายขึ้น เพราะมีคนไม่น้อยที่ยังลังเล ยินดีจะเชื่อว่า แค่เพิ่มอุณหภูมิ 1 องศา จะแก้วิกฤตโลกได้ ลด 1 องศา ประหยัดไป 20 เปอร์เซ็นต์ ของ 24 องศา หรือที่จริงคิดเป็น 0.000075 เปอร์เซ็นต์ ของพลังงานที่ประหยัดได้ แต่แอร์ถูกขายไปมากกว่าปีก่อนอีกเจ็ดแสนเครื่อง

โลกทั้งใบที่ยังไม่ได้นับจีนกับอินเดียเข้าไป เฉพาะอเมริกากับยุโรป ตลอดสองร้อยปีที่ผ่านมา การใช้พลังงานก็ก่อปัญหาให้กับมนุษย์ถ้วนทั่ว โลกในวันที่จีนกับอินเดียกินดีอยู่ดีขึ้น มีกำลังซื้อเกือบเท่าอเมริการวมแล้ว 3 ประเทศ...

ไม่น่าเชื่อว่า ยังมีคนมีการศึกษาในบางประเทศกำลังร่วมใจแก้ปัญหาโลกร้อนด้วยการเปิดแอร์ 25 องศา!!!

มันเชื่อง่ายขนาดนั้นเชียวหรือว่า เปิดแอร์ 25 องศา แล้วโลกจะเย็นลง หรือใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกดีกว่า ก็ในเมื่อถุงพลาสติก คือผลพลอยได้จากการกลั่นน้ำมัน ถึงไม่เอามาทำถุงก๊อบแก๊บ มันก็ต้องถูกน้ำไปผลิตสินค้าอื่นอยู่นั่นเอง อาจใช้พลังงานมากกว่าที่เคยใช้ด้วยซ้ำไป, การผลิตถุงผ้า ใช้แรงงานมนุษย์ จุดตะเกียงน้ำมันละหุ่งทอผ้า ไม่ได้ใช้พลังงานฟอสซิลหรือไร มันจึงลดโลกร้อนได้ ความจริงนั้นถ้าคนใช้ถุงผ้าเพิ่มขึ้น ก็ต้องใช้พลังงานมหาศาลทอผ้าดิบป้อนอุตสาหกรรมถุงผ้าอยู่ดี

เบื้องหลังการรณรงค์ที่มุ่งกระตุ้นให้ผู้คนไม่หยุดการบริโภคฟุ้งเฟ้อต่างหาก คือสิ่งที่เราต้องคิดถึงไตร่ตรองให้มาก ถุงพลาสติกก็ได้ ถ้าหมุนใช้มันหลายครั้ง ปิดแอร์ไปเลย เลิกลดความเหมาะสม ถ้ามีระบบหมุนเวียนอากาศที่ดี และความร่มเย็น ซึ่งมีรัฐที่ดีจะช่วยออกแบบอาคารแบบนั้นให้ หรืออะไรก็แล้วแต่ที่หมายถึงการกินน้อยใช้น้อย กลมกลืน สอดคล้อง ดังคนโบราณ

แต่ก็คงเป็นไปได้ยากเสียแล้วในโลกยุคใหม่ ที่กำลังซื้อที่หดหายคือหายนะทางเศรษฐกิจ

ข่าวสารข้อมูลที่สะดวกรวดเร็ว กลายเป็นสิ่งไร้ค่าเมื่อมันได้มาง่าย เร็ว ผลของมันคือ ทำให้มนุษย์สูญเสียศักยภาพในการคิด ทั้งๆ ที่ความจริงควรจะตรงกันข้าม เมื่อได้รับข่าวสารมากขึ้น เร็วขึ้น ควรต้องให้เวลากับการคิดมากขึ้น กรองมันทิ้งไปบ้าง รวมทั้งใช้สติไตร่ตรองเสียก่อน แม้แต่มนุษย์ถ้ำก่อนที่จะปักใจเชื่อในสิ่งใดจนเกิดเป็นพิธีเซ่นสังเวย หรือเขียนบันทึกเป็นภาพเขียนสีบนผนัง ยังต้องผ่านการพิสูจน์มาแล้วหลายรอบฤดู

เป็นเรื่องน่าขันที่มนุษย์ในศตวรรษที่ 21 ค้นจนพบทฤษฎีกำเนิดจักรวาล แต่ไม่รู้ตัวเองว่า โง่ลง ในภาพรวม

ความโง่งมนำมาซึ่งความกลัว และความกลัวนำมาซึ่งสิ่งเลวร้ายที่ไม่อาจคาดฝันอีกมากมาย

คัดลอกจาก คอลัมภ์ “เสียงจากบรรณาธิการ” นิตยสาร ฅ.คน
ปีที่ 3 ฉบับที่ 12 ตุลาคม 2551